Bilim & Teknoloji

Gerçeklik, Biz Onu Ölçene Kadar Var Olmamıştır

Bilim - Kolektif Kozmos
Credit: ScienceAlert

Avusturalyalı bilim insanları, çok ünlü bir deneyi yeniden tasarlayarak kuantum fiziğinin gerçeklik hakkındaki ilginç öngörülerini kanıtladı. Gerçeklik aslında, biz onu ölçene kadar yoktur.

Bu biraz kafa karıştırıcı gelse de deney çok basit bir soru üzerinde duruyor: Bir parçacık veya bir dalga gibi hareket eden bir obje, hangi noktada “karar” verir?

Bir obje doğası gereği ya dalga ya da parçacık gibidir ve bizim ölçümlerimizin cevapla alakası yoktur. Fakat kuantum teorisine göre sonuç tamamen yolcuğunun sonunda objenin nasıl ölçüldüğüne bağlıdır. Australian National University’nin yaptığı araştırma da tam olarak bu bulgulara ulaşmıştır.

Deneyin başındaki isim, fizikçi Andrew Truscott’un, bir basın açıklamasında söylediğine göre “Ölçümler, her şeydir. Gerçekliği özellikle aramazsanız, kuantum düzeyinde var olmaz.”

John Wheeler’ın gecikmiş-seçim olarak bilinen deneyi ilk olarak 1978 yılında, ışığı aynalarla yansıtarak gerçekleştirilmiştir. Tabii, bu deneyin kanıtlamak istediğini ortaya koymak, o zamanki teknoloji ile neredeyse imkansızdı. Şimdi, yani 40 yıl sonrasında, Avusturalyalı ekip, lazer ışınıyla yayılmış helyum atomlarını kullanarak deneyi tekrar gerçekleştirmeyi başardı.

Deneyde görevli doktora öğrencilerinden biri olan Roman Khakimov:

“Kuantum fiziğinin girişim öngörüleri ışığa uygulandığında ışık, bir dalga gibi görünüyor ve sonuçlar bir hayli ilginç. Deneyi bir kütlesi olan ve elektriksel alanlarla etkileşimi olan atomlarla yapmak ise ilginçliğe ilginçlik katabilir.”

Deneyi başarılı bir şekilde yeniden yapmak için bir grup helyum atomu, Bose-Einstein yoğunlaşması adlı askıda bir halde tutulup geriye tek bir atom kalana kadar boşaltıldı.

Ardından, seçilen bu atom, iki lazer ışını arasından geçirildi. Lazer ışını, atomun yolunu değiştiren bir kavşak görevi gördü ve ızgara desenleri yarattı; tıpkı ışığı yayan katı bir cisim gibi. Atom, ilk ızgarayı geçtikten sonra rastgele bir ızgara daha konuldu ve yollar yeniden şekillendi.

Bu ikinci ızgaranın eklenişi yapıcı ve yıkıcı girişime sebep oldu. Eğer atom bir dalga gibi her iki yoldan da gitmiş olsaydı beklenen şey de tam da bu olacaktı fakat, ikinci ızgara eklenmediğinde hiç girişim gözlenmedi. Sanki atom tek bir yolu seçmişti.

Bu ikinci ızgaranın sadece ilk kavşaktan geçen atomdan sonra eklenmesi, ikinci kez ölçülmeden önce atomunun doğasını henüz belirlemediğini gösterir.

İlk kavşakta atomun belirli bir yol ya da yollar üzerinde gittiğine inanıyorsanız gelecek ölçüm, atomun yolunu etkiliyor. Truscott:

“Atomlar A noktasından ve B noktasına hareket etmezler. Ancak yolculuk sonunda ölçüldüklerinde dalga veya parçacık benzeri davranışları ortaya çıktı.”

Bunların hepsi tuhaf gibi görünse de aslında Dünya’daki küçük parçaları etkileyen kuantum teorisinin doğrulanmasıdır. Bu teoriyi kullanarak LED, lazer ve bilgisayar çipleri gibi daha birçok şeyi geliştirmeyi başardık. Fakat şu ana kadar bu teorinin bu kadar net doğrulanması ve gösterilmesi başarılamamıştı.

 

KAYNAKLAR

Yazar: Fiona MACDONALD

http://www.sciencealert.com/reality-doesn-t-exist-until-we-measure-it-quantum-experiment-confirms

http://www.nature.com/nphys/index.html

Bir Yorum Yazın

Yorum yazmak için tıklayın

Bizi Takip Edin

Haber Bültenimize Abone Olun

error: İçeriğin İzinsiz Kopyalanması Yasaktır.