Bilim & Teknoloji

Bilim İnsanları Yıldızlarda Fraktal Örüntüleri ve Altın Oran Keşfetti

Bilim İnsanları Yıldızlarda Fraktal Örüntüleri ve Altın Oran Keşfetti
Credit: qwaym.com

Scientific American’da yayımlanan bir makale diyor ki uzayda ilk kez fraktal örüntüler ve altın oran keşfedildi. Mānoa’daki Hawai Üniversitesi’nden araştırmacılar, Kepler Uzay Teleskobu ile RR Lyrae değişkenleri adı verilen özel bir tür yıldızları inceliyor. Normal yıldızların aksine bunlar genişleyip büzülürken parlaklıkları da ona göre değişkenlik gösteriyor ve bu, bir titreşime neden oluyor.

Fakat bu titreşimler rastgele değil. Aksine, altın orana göre gerçekleşmekteler. Doğamızda altın oranı her yerde gözlemlemek mümkün, ancak dünya dışında buna ilk kez tanık oluyoruz.

Araştırmanın Yöneticisi Dr. Lindner, “Güneş’imizin aksine RR Lyrae yıldızları küçülüp büyüyerek sıcaklık ve ışık miktarlarında bir şarkının notalarını andıran değişikliklere neden oluyorlar” dedi. Büyüme ve küçülme arasındaki oran ise asıl önemli olan nokta.

Grup, bu durum üzerinde çalışmalarını sürdürmekte ve bazı yıldızların titreşim oranı neredeyse altın oran ile birebir aynı. Bu özel yıldızlara “Altın RR Lyrae Değişkenleri” adı verilmiş.

Dr. Lindner: “Bu yıldızlara ‘altın’ dememizin nedeni, iki tanesinin frekans oranının sanatta, mimaride ve matematikte çokça bilinen altın oran ile neredeyse aynı olmasıdır.”

Altın Oran

Altın oran (1.61803398875…) ayçiçeklerinden belli tip kaktüslere ve deniz kabuklarına kadar her yerde rastladığımız ve geometride de sık sık vurgulanan, doğayı anlamada oldukça önemli bir örüntüdür.

Altın orana Da Vinci’nin Vitruvius Adamı eserinde, Mısır Piramitleri’nde, Parthenon Tapınağı’nda rastlamak mümkündür. Hatta bazı araştırmacılar bunun insan genomunun anlaşılması ve DNA’mızın çözümlenmesinde bir anahtar olduğunu ileri sürdü.

Altın Oran ya da İlahi Düzen, Fraktal Örüntüsü olarak bildiğimiz bir biçimi yaratmaktadır. Modern fizikçiler ve metafizikçiler son 15 senedir ısrarla fraktal örüntülerin incelenmesinin Evren’in sırlarını çözümlemeye bizi daha da yaklaştırabileceğini öne sürmüşlerdir. Hatta onun sayesinde belki evrenin şekillenmesinde rol oynayan bir Birleşik Alan varsa onu da keşfedebiliriz.

Scientific American’da yayımlanan bir makalede, “Altın yıldızlar, ‘yeni kaotik olmayan dinamikler’ dediğimiz şeylerin laboratuvar dışındaki ilk örnekleridir. Burada ‘yeni’ fraktal örüntüleri, ‘kaotik olmayan’ ise bu örüntülerin keyfi değil düzenli olmasını temsil etmektedir. Doğada örneğin hava gibi pek çok fraktal örüntü kaotiktir, o yüzden bu değişken yıldızlar bizi oldukça şaşırttı” denmiş.

RR Lyrae değişken yıldızlarının en gençleri bile 10 milyar yıl yaşında ve parlaklıkları yarım gün içerisinde %200 değişebilmekte. Bu ise gece gündüz döngümüz sebebiyle Dünya’dan inceleme yapmayı biraz zorlaştırıyor. Ancak bu matematiksel olaya neden olan tam olarak bu değişimin kendisidir.

Platon Evren’in aslında yalnızca “Alanların Müziği ya da Harmonisi” olduğunu ileri sürmüştü. Yeni bulgular felsefe ve spiritüel alanlar ile modern çağ astronomisinin nimetlerini birleştirmemize olanak tanıyabilir. Hatta bir bütün olarak doğanın zarafetini anlamamıza da ışık tutabilir.

Bu yıldızlardan bazılarının tek bir frekansı varken gözlemler ortaya çıkardı ki diğerleri birden fazla frekansta titreşebilmekte.

Dr. Lindner: “Gösterişli rock yıldızları nasıl şarkılarında ritmik melodiler kullanıyorsa bu değişken yıldızlar da aynısını yapıyor.”

Gerçekten de evren kocaman ve tek bir ritimden ibaret değil mi?

Yazan: Amateo Ra
Çeviren: Nejla Nur Güney
Yazının Orijinal Linki

Kolektif Kozmos’da yayımlanan, yazar veya çevirmenlerimize ait herhangi bir yazı, çeviri, makale veya haber izin alınmadan basılı olarak ya da internet ortamında kullanılamaz, çoğaltılamaz ve yayınlanamaz. Sitemizde yer alan içeriklerin izinsiz kullanımı halinde muhataplar hakkında hukuki yollara başvurma hakkımız saklıdır.

Çevirmen Künyesi

NEJLA NUR GÜNEY
Boğaziçi Çeviribilim üçüncü sınıf öğrencisiyim. Üç yıldır İstanbul’da yaşıyorum. Kahveye derin bir ilgi duyduğum için iki sene baristalık yapıp çeşitli demleme metotları öğrendim. Üç senedir Japonca öğreniyorum ve mezun olmadan önce Japonya’ya değişim öğrencisi olarak gitmek istiyorum. Bir yandan freelance çevirmenlik ve (çevrimiçi) eğitimsel içerik yazarlığı yapıyorum. Erkek arkadaşımla birlikte İsveççe öğreniyor, İsveç’e yerleşme planları yapıyoruz. Hobilerim: diller, kaligrafi, öğrenme, kitaplar, yemek yapma. Köpekleri, kirpileri ve kar tilkilerini çok seviyorum.

Bizi Takip Edin

Haber Bültenimize Abone Olun

error: İçeriğin İzinsiz Kopyalanması Yasaktır.